ყველაფერი ფარისებრი ჯირკვლის შესახებ
ფარისებრი ჯირკვალი - ყველაფერი, რაც უნდა ვიცოდეთ
ფარისებრი ჯირკვალი პატარა, მაგრამ მეტად მნიშვნელოვანი ორგანოა, რომელიც კისერზე, ხორხის ქვეშ, ტრაქეის, იმავე სასულის წინ მდებარეობს. ის გამოიმუშავებს ჰორმონებს, რომლებიც სისხლში გადადის და ყველა უჯრედსა თუ ქსოვილზე მოქმედებს. ეს ჰორმონები შეიცავს იოდს და მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ნერვული, გულ-სისხლძარღვთა, საჭმლის მომნელებელი, სასქესო, რეპროდუქციული, ძვალკუნთოვანი სისტემების განვითარებასა და რეგულაციაში.
ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებათა რიცხვი საკმაოდ შთამბეჭდავია. თითოეულ მათგანს განსხვავებული მიმდინარეობა ახასიათებს.
ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგიებზე საუბრისას შესაძლოა გამოვყოთ დაავადებები, რომლებიც გამოწვეულია ფარისებრი ჯირკვლის შემდეგი ცვლილებებით:
- სტრუქტურული ცვლილებებით მიმდინარე
- ფუნქციური ცვლილებებით მიმდინარე
ფარისებრი ჯირკვალი პატარა, მაგრამ მეტად მნიშვნელოვანი ორგანოა, რომელიც კისერზე, ხორხის ქვეშ, ტრაქეის, იმავე სასულის წინ მდებარეობს. ის გამოიმუშავებს ჰორმონებს, რომლებიც სისხლში გადადის და ყველა უჯრედსა თუ ქსოვილზე მოქმედებს. ეს ჰორმონები შეიცავს იოდს და მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ნერვული, გულ-სისხლძარღვთა, საჭმლის მომნელებელი, სასქესო, რეპროდუქციული, ძვალკუნთოვანი სისტემების განვითარებასა და რეგულაციაში.
ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებათა რიცხვი საკმაოდ შთამბეჭდავია. თითოეულ მათგანს განსხვავებული მიმდინარეობა ახასიათებს.
ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგიებზე საუბრისას შესაძლოა გამოვყოთ დაავადებები, რომლებიც გამოწვეულია ფარისებრი ჯირკვლის შემდეგი ცვლილებებით:
- სტრუქტურული ცვლილებებით მიმდინარე
- ფუნქციური ცვლილებებით მიმდინარე
- დაავადებები, რომლებიც მიმდინარეობს ერთდროულად, როგორც სტრუქტურული, ისე ფუნქციური ცვლილებებით
ჰიპოთირეოზი ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის დაქვეითებაა, ჰიპერთირეოზი კი ფუნქციის სიჭარბე.
არის შემთხვევები, როდესაც სტრუქტურული ცვლილებების მიუხედავად, ფარისებრი ჯირკვალი ნორმალურ ფუნქციონირებას ინარჩუნებს (ეუთიროიდული ჩიყვი).
ჩიყვი ფარისებრი ჯირკვლის გადიდებას ნიშნავს და ის შეიძლება იყოს:
- ენდემური– იოდის დეფიციტით გამოწვეული ფარისებრი ჯირკვლის გადიდება, რომელიც ძირითადად იმ რეგიონებშია გავრცელებული, სადაც წყალში, ნიადაგსა და საკვებში იოდის ნაკლებობაა
- დიფუზური– ამ დროს ფარისებრი ჯირკვალი ერთგვაროვნად არის გადიდებული და თუ პაციენტს არ აღენიშნება ჰორმონული დარღვევები, როგორც წესი, მკურნალობას არ საჭიროებს;
- კვანძოვანი– როცა ფარისებრი ჯირკვალი გადიდებულია მასში კვანძების გაჩენის გამო. კვანძი სიმსივნური წარმონაქმნია, რომელიც შეიძლება იყოს როგორც კეთილთვისებიანი, ისევე ავთვისებიანი;
- დიფუზურ-ტოქსიკური ჩიყვი– გრეივსის დაავადება. პათოლოგიური მდგომარეობა, როცა ფარისებრი ჯირკვალი გადიდებულია და საჭიროზე მეტი რაოდენობის ჰორმონები გამომუშავდება.