რა არის ინსულტი?

ინსულტის ძირითადი ფორმები
არსებობს ინსულტის ორი ძირითადი ტიპი, რომლებიც განსხვავებული მექანიზმით ვითარდება:
- იშემიური ინსულტი ( ყველაზე გავრცელებული - დაახლოებით 87%): მიზეზი :თავის ტვინის მკვებავი არტერიის დახშობა თრომბით (სისხლის კოლტი) ან სხვა ნაწილაკებით. შედეგად, ტვინის ქსოვილს სისხლი აღარ მიეწოდება (იშემია).
- ჰემორაგიული ინსულტი : მიზეზი :თავის ტვინის სისხლძარღვის გასკდომა და სისხლის ჩაქცევა ტვინის ქსოვილში ან მის გარშემო. ხშირად გამოწვეულია მაღალი არტერიული წნევით (ჰიპერტენზია) ან ანევრიზმის გასკდომით.
- გარდამავალი იშემიური შეტევა (TIA - " მცირე ინსულტი "):სისხლის ნაკადის დროებითი შეფერხება, რომელიც ინსულტის სიმპტომებს იწვევს, თუმცა ისინი მალე (ჩვეულებრივ, 24 საათში) უკვალოდ ქრება. TIA არის სერიოზული გამაფრთხილებელი ნიშანი მომავალი, სრული ინსულტის რისკზე.
ინსულტის სიმპტომები-FAST ტესტი
ინსულტის დროს დროის ფაქტორს კრიტიკული მნიშვნელობა აქვს. რაც უფრო სწრაფად მოხდება რეაგირება, მით მეტია შანსი ტვინის დაზიანების შესუსტებისა და კარგი გამოსავლის. ინსულტის ამოცნობისთვის გამოიყენება მარტივი ტესტი:FAST(Face, Arms, Speech, Time):
- F (Face - სახე ):სთხოვეთ ადამიანსგაიღიმოს. ხომ არ არისსახის ერთი მხარე ჩამოშვებულიან უმოძრაო?
- A (Arms - ხელები ):სთხოვეთ ადამიანსორივე ხელი ასწიოს. ხომ არუვარდებაერთი ხელი?
- S (Speech - მეტყველება ):სთხოვეთ ადამიანსმარტივი ფრაზის გამეორება. არის თუ არამეტყველება გაძნელებულიან გაურკვეველი?
- T (Time - დრო ):თუ რომელიმე სიმპტომი შეამჩნიეთ,დრო არ დაკარგოთ- დაუყოვნებლივგამოიძახეთ სასწრაფო დახმარება !
სხვა დამატებითი ნიშნები :
- უეცარი, ძლიერი თავის ტკივილი უცნობი მიზეზით.
- მხედველობის უეცარი დაბინდვა ან დაკარგვა ერთ ან ორივე თვალში.
- წონასწორობის ან კოორდინაციის უეცარი დარღვევა, თავბრუსხვევა.
დიაგნოსტიკა და მკურნალობა
დიაგნოსტიკა :
დიაგნოზი ისმება ნევროლოგიური გასინჯვისა და ტვინის გამოსახულებითი კვლევების (კომპიუტერული ტომოგრაფია - CT, მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია - MRI) საფუძველზე, რათა დადგინდეს ინსულტის ტიპი (იშემიური თუ ჰემორაგიული) და დაზიანების არეალი.
მკურნალობა :
მკურნალობის სტრატეგია ინსულტის ტიპზეა დამოკიდებული:
- იშემიური ინსულტი : თრომბოლიზისი :მედიკამენტის ვენაში გადასხმა, რომელიც სისხლის კოლტს შლის. ეფექტურია, თუ ტარდება სიმპტომების დაწყებიდან("ოქროს ფანჯარა").თრომბის მექანიკური ამოღება სისხლძარღვიდან ენდოვასკულარული გზით (კათეტერის მეშვეობით).
