როგორ მოვიქცეთ, როცა ბავშვს მწვავე დიარეა აქვს
მწვავე დიარეა ანუ გასტროენტერიტი არის განავლის კონსისტენციის შეცვლა და/ან ევაკუაციის რიცხვის ზრდა, რომელსაც შესაძლებელია ახლდეს ცხელება და ღებინება. მწვავე გასტროენტერიტის დროს განავლის კონსისტენცია უფრო თხელია სითხის მაღალი შემცველობის გამო, ხოლო დეფეკაციის რიცხვი 3 და მეტი 24 საათში, მწვავე დიარეა გრძელდება 7-14 დღე.
ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით (ჯანმო), განვითარებად ქვეყნებში დიარეა ძირითადად ინფექციური დაავადებების მიზეზითაა გამოწვეული, რადგან დაახლოებით 2,5 მილიარდ ადამიანს აუცილებელი სანიტარული პირობების დაცვის საშუალებები არ გააჩნია, დაახლოებით 1 მილიარდს კი ხელი არ მიუწვდება უსაფრთხო სასმელ წყალზე.
აღსანიშნავია, რომ დაბალგანვითარებულ ქვეყნებში ხუთ წლამდე ასაკში ყოველწლიურად ხუთ მილიონამდე ბავშვი იღუპება დიარეის გართულებებით.
წამყვანი ეტიოლოგიური აგენტებია ვირუსები (როტავირუსი და ნოროვირუსი) და ბაქტერიები: (კამპილობაქტერია, სალმონელა, შიგელა). იმუნოკომპრომეტირებულ (იმუნიტეტდაქვეითებულ) ბავშვებში მწვავე დიარეას უხშირესად იწვევენ პარაზიტული აგენტები (კრიპტოსპორიდია და ლამბლია) და ჰელმინთები.
დიარეის დამადასტურებელი კრიტერიუმებია:
- დეფეკაციის გახშირება (3 და მეტი 24 საათში);
- ფეკალიების კონსისტენციის შეცვლა (უფრო თხელი, ვიდრე ჩვეულებრივ);
- სისხლი, ლორწო, ჩირქი განავალში;
- დიარეას ახლავს ღებინება, ცხელება, მუცლის ტკივილი;
- დიარეას ახლავს გაუწყლოების ნიშნები;
კლინიკური ნიშნები და სიმპტომები ანამნეზის შეკრების დროს უნდა შეფასდეს:
- ასაკი;
- დიარეის ხასიათი: დეფეკაციის სიხშირე, განავლის კონსისტენცია, განავალში სისხლის არსებობა;
- დიარეის ხანგრძლივობა;
- თანმხლები სიმპტომები: ღებინება, ცხელება, მუცლის შებერვა და ტკივილი, ტენეზმები;
- მუცლის ყურყური, პერიანალური ერითემა, სწორი ნაწლავის პროლაფსი;
- ჩატარებული მკურნალობა (ანტიბიოტიკებით ან სხვა პრეპარატებით);
- თანაარსებული ინფექცია ან სხვა დაავადება;
- ეპიდემიური სიტუაცია ქვეყანაში (სეზონი, აფეთქების კერები).
- კლინიკური სურათი:
დიარეის წინმსწრები მორეციდივე ღებინება, წყლისებური განავალი და თანმხლები რესპირაციული სიმპტომები უფრო ვირუსული გენეზის სასარგებლოდ მეტყველებს. თუმცა, კლინიკური ნიშნების საფუძველზე ბაქტერიული და ვირუსული დიარეის დიფერენცირება არ არის სწორი. ბაქტერიულ გენეზზე დიდი ალბათობით მიუთითებს:
- მწვავე დასაწყისი + 4 და მეტი დეფეკაცია + ღებინება წინ არ უსწრებს დიარეას;
- ცხელება + სისხლიანი განავალი;
- სისხლიანი განავალი + დეფეკაციის მაღალი სიხშირე (>10);
- ზოგადი მდგომარეობის სიმძიმე (ინტოქსიკაციის მოვლენები, შეუპოვარი ღებინება,